اخبار : على بن ابراهيم « 1 » قال : « معنى نطويها نفنيها فتحول دخانا » معنى طى آسمانها : فناء صورت كنونى آنها است كه به حالت گازى برگشت داده شوند . در بعضى اخبار « 2 » سجل را بعنوان نام فرشته‌اى - كه نامه‌هاى اعمال بنى آدم را بهنگام رستاخيز درهم مىپيچد و جمع مىكند - معرفى كرده ، كه همانگونه كه وى نامه‌هاى اعمال مكلفان را جمع مىكند و برهم مىنهد ، ما نيز طومار پر نقش و نگار كيهان را درهم خواهيم پيچيد ، بدنبال اين تحول عظيم آسمانى ، طبعا تمامى ستارگان نيز محو و طمس خواهند شد ، چنان كه در آيات مربوطه بيايد : يَوْمَ تَمُورُ السَّماءُ مَوْراً [ الطور 9 ] . راغب گويد : « مور » جريان سريعرا گويند . و مجمع البيان گويد : « 3 » « مور » تردد در رفت و آمد چيزى را گويند كه همچون دود بدين سو و آنسو ميرود ، و سپس مضمحل و نابود مىشود . و از على بن ابراهيم است كه « مور » بمعنى نقش يعنى پراكندگى پشم است ، چنان كه دربارهء كوه‌ها است : وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ . و در در المنثور ( ج 6 ص 118 ) از ابن عباس آورده است كه « مور » بمعنى حركت است . و از مجاهد : بمعنى دوران آسمان .

--> ( 1 ) - البرهان ( ج 3 ص 75 ) . ( 2 ) - الحسين سعيد فى كتاب الزهد عن النضر بن سويد عن حسين بن موسى عن ابى حمزه عن ابى جعفر . . . و فى الدر المنثور ( ج 4 ص 1340 ) خرج ابن ابى حاتم و ابن عساكر عن ابى جعفر الباقر عليه السّلام مثله . ( 3 ) - ( ج 9 ص 163 ) .